دستگاه‌ها و وسايل ورزشي، مانند چاقوي دو لبه هستند كه هم مي‌توانند مفيد باشند و هم مضر! زيرا درصورت استفاده نادرست از آنها، باعث ايجاد عوارض اسكلتي، عضلاني و ايجاد مشكلات مفاصل و عوارض قلبي مي‌گردند. متأسفانه اين امر در جامعه ما به دليل ناآگاهي و بي‌توجهي مربيان و ورزشكاران، عوارض جبران‌ناپذيري داشته و هزينه‌هاي سنگيني را بر جامعه تحميل مي‌نمايد.

باشگاه‌هاي بدن‌سازي

بسياري از مراجعه‌كنندگان به باشگاه‌هاي بدن‌سازي (آقايان و خانم‌ها) اطلاع صحيحي از نوع و نحوه استفاده از دستگاه‌ها و وزنه‌ها ندارند. مربيان مطلع و آگاه به اصول علمي تمرين، آناتومي بدن و عضلات، سيستم‌هاي انرژي و آسيب‌هاي ورزشي نيز بسيار اندك‌اند. شخصاً با اين مسئله بسيار مواجه شده‌ام. براي مثال در سيكل تمرينات تيم جهت آمادگي براي مسابقات كشوري، بخشي را به بدنسازي، تمرينات قدرتي و استفاده از دستگاه‌هاي ورزشي اختصاص داده‌ام. به اين جهت مراجعات بسياري به باشگاه‌هاي مختلف سطح شهر داشتيم. مشكلات عمده‌اي كه وجود داشتند، عبارتند از:

·         عدم تناسب دستگاه‌هاي موجود با سن و جنسيت و نياز رشته ورزشي ما

·         ضعف اطلاعات علمي و فني مربيان بدنسازي، (حتي كساني كه داراي مدرك ليسانس تربيت‌بدني بودند)

·         ناتواني آنها از ارائه يك برنامه تمريني مناسب با نياز ما.

·         روي‌كرد آنها به پرورش‌اندام به‌جاي تناسب اندام، سلامتي و چابكي.

پارك‌ها

وسايل ورزشي كارگذاشته شده در پارك‌ها امري مثبت در جهت فرهنگ‌سازي، آشنايي و استفاده عموم از دستگاه‌هاي ورزشي مي‌باشد كه اغلب استفاده‌كنندگان آن جوان و نوجوان مي‌باشند. اما چند سؤال در اين‌ خصوص مطرح مي‌باشد:

·         چند درصد از استفاده‌كنندگان از روش صحيح كار با آنها مطلع هستند؟

·         آيا مربي آموزش‌ديده و مطلع در كنار آنها حضور دارد؟

·         آيا اصول صحيح و علمي ورزش رعايت مي‌شود؟ به حجم، شدت و ست تمريني متناسب با فرد، توجه مي‌شود؟

·         آيا گرم‌كردن در ابتدا و سرد كردن در پايان ورزش انجام مي‌شود؟

اين‌گونه استفاده از وسايل ورزشي، تنها جنبه تفريحي و تفنني داشته و نمي‌تواند نقشي در ورزش حرفه‌اي و جدّي داشته باشد. توصيه من اين است كه به‌هيچ عنوان با شدت و حجم بالا با آنها تمرين نكنيد.

نتيجه‌گيري

استفاده مفيد و علمي از امكانات ورزشي، زير نظر مربيان مجرب و آگاه، موجب تقويت عضلات، افزايش تراكم استخوان و تقويت قلب و عروق مي‌گردد. اين امر حتي در بيماران حاد و كساني كه تحت عمل جراحي قلب قرار گرفته‌اند نيز با نتايج مثبت همراه است. درحالي‌كه ما شاهد مشكلات شديد مفصل زانو، كمردرد، مشكلات قلبي و حتي سكته و دردهاي آنژين صدري به دليل عدم رعايت اصول صحيح ورزش هستيم!!!

انجام حركات ساده ورزشي، مانند پياده‌روي و جاگينگ، براي حفظ سلامت بدن، كاهش وزن و بازيابي توان، بسيار مؤثرتر و نشاط‌آورتر از دستگاه‌هاي رايج در باشگاه‌ها، منازل و پارك‌ها مي‌باشد. كساني كه با هدف حفظ سلامتي و تناسب اندام، مي‌خواهند به‌صورت آماتور و مبتدي به ورزش بپردازند، نيازي به استفاده از تجهيزات و امكانات خاصي ندارند و به‌سادگي مي‌توانند به هدف خود برسند.

اگر مي‌خواهيد از وسايل بدنسازي استفاده كنيد:

·         از دستگاه‌هايي كه كاركرد و تاثيرات آنها را نمي‌شناسيد، استفاده نكنيد

·         حتماً در مورد آنها اطلاعات لازم را كسب كنيد.

·         ابتدا برچسب و راهنماي استفاده صحيح از آنها را مطالعه نمائيد.

·         به‌خصوص در پارك‌ها، با ديدن كار نفر قبلي (كه معلوم نيست خودش هم چيزي بداند) نمي‌توان به اصول صحيح كار با دستگاه آشنا شد.

·         از تمرين افراطي جداً پرهيز كرده و تعادل و تناسب را در همه امور رعايت كنيد.

·         به گفته‌هاي ديگران و يا حتي كساني كه چندصباحي در باشگاه كاركرده‌اند، اكتفا نكنيد. با مطالعه و تحقيق از مربيان آگاه، به اصول صحيح و علمي ورزش دست پيدا كنيد.

موفق باشيد

سخايي‌وطن