كربوهيدرات‌هاي غيرقابل هضم، مانند سلولز و پكتين كه به مقدار زيادي در سبزي‌ها و ميوه‌هايي مانند سيب، حبوبات و سبوس وجود دارد، به فيبر معروف است. به‌طور كلي متخصصان تغذيه از سبوس با عنوان فيبر ياد كرده و آن‌را عامل مهمي در سلامتي مي‌دانند. زيرا فيبرها وضعيت استثنايي دارند. آنها جذب بدن نمي‌شوند و تقريباً بدون تغيير از دستگاه گوارشي دفع مي‌شوند و ضمن جلوگيري از يبوست، به هضم و جذب بهتر غذا، دفع مواد زائد، كاهش سرطان و كلسترول بدن كمك مي‌كنند. فيبرها اگرچه براي انسان غيرقابل هضم هستند، اما براي سلامتي بدن، جلوگيري از يبوست، بيماري‌هاي قلبي‌عروقي و سرطان اهميت بسياري دارند.

چرا فيبرها اين‌قدر مهم هستند؟

فيبرها موادي هستند كه از سيستم هضم عبور مي‌كنند بدون اين‌كه جذب شوند اما با اين وجود براي به‌سازي بدن از نظر فيزيكي ضروري هستند. آنها معمولاً به نام مواد سلولزدار شناخته مي‌شوند و بسياري از غذاها حاوي فيبر بالايي هستند. متاسفانه در بيشتر كشورها، مردم به غذاهاي تصفيه شده كه فيبر در آنها تا بسياركم است تمايل زيادي دارند كه منجر به افزايش يبوست، عفونت‌هاي روده، مشكلات قلبي‌عروقي و سرطان مي‌شود. پژوهش‌ها نشان داده كه مردم كشورهايي كه رژيم غذايي آنها شامل نسبت بالايي از فيبر مي‌باشد، مقاومت بيشتري نسبت به سرطان و عفونت‌هاي مشابهي كه روده را مبتلا مي‌كنند دارند.

فيبرهاي غذايي مي‌توانند تقريباً به عنوان لايروبي كننده روده فرض شوند. آنها مواد ناخواسته نظير اسيدهاي صفراوي را جمع و جذب مي‌كنند زيرا اگر اين مواد در سيستم باقي بمانند اثرات سوء و ناخوشايندي برجاي مي‌گذارند. فيبرها همچنين حجم آب مدفوع را افزايش مي‌دهد و به عنوان رقيق‌كننده مواد در روده بزرگ عمل مي‌كند و از بيماري بواسير كه باعث ايجاد ناراحتي مي‌شود جلوگيري مي‌كند.

چه موادي بيش‌تر فيبر دارند.

فيبر فقط در محصولات گياهي مانند غلات، سبزيجات، ميره‌ها، حبوبات و خشكبار وجود دارد و به هيچ عنوان در محصولات حيواني نظير گوشت، لبنيات و تخم‌مرغ يافت نمي‌شوند.

بدن ما از طريق گياهان دو نوع فيبر دريافت مي‌كند. فيبرهاي محلول و نامحلول. غذاهاي حاوي فيبرهاي محلول (ژله‌اي) شامل سبوس برنج و جو، بلغور، باقلا، لوبيا، نخود سبز و مركبات هستند. غذاهاي حاوي فيبرهاي نامحلول نيز كلم، هويج، گل‌كلم، جو، چاودار و سبوس گندم مي‌باشند.

ميوه‌ها و سبزي‌ها داراي ويتامين‌ها و موادمعدني ضروري بدن هستند. فيبرهاي موجود در آنها باعث كاهش كلسترول خون شده، سموم و عوامل بيماري‌زا را از بدن دور مي‌سازند. البته جذب برخي از ويتامين‌ها و موادمعدني مستلزم حضور مواد و عناصر خاصي است. بنابراين پيشنهاد مي‌شود تنوع غذايي داشته و تنها به خوردن يك يا چند نوع خاص از مواد غذايي اكتفا نكنيد. زيرا در اين صورت نمي‌توانيد نيازهاي بدن خود را مرتفع كنيد.

توصيه مهم

برنج، ماكاراني و نان‌ها و شيريني‌جات تهيه شده با آرد سفيد (كه فاقد سبوس لازم مي‌باشند) را كاهش داده و فرهنگ مصرف غذاهاي سبوس‌دار مانند نان سنگگ، آش، سوپ، سبزيجات و ميوه‌ها را در خانواده خود نهادينه كنيد.

در فرهنگ اصيل كشور ما آشپزخانه به مكاني اطلاق مي‌شود كه در آن آش پخته مي‌شود. متأسفانه امروز كمترين غذايي كه در آشپزخانه پخته مي‌شود، همين آش است. رويكرد غذايي جامعه به سمت مصرف بي‌رويه برنج است كه منشأ بسياري از بيماري‌ها نظير يبوست، از بين رفتن ويتامين‌هاي ضروري B و D، و در نتيجه نرمي و پوكي‌استخوان، سفيدي و ريزش مو، چروك پوست و پيري زودرس مي‌باشد.

تا حد امكان از ميوه‌ها و سبزيجات خام استفاده كنيد، زيرا ويتامين‌ها، مواد غذايي مفيد و فيبرها، طاقت پخته شدن را ندارند و حرارت از خواص مفيد آنها مي‌كاهد.

موفق باشيد

سخايي‌وطن