گرفتگي عضلات زماني روي مي‌دهد كه عضله دچار اسپاسم شده و در آن حالت باقي بماند. اين حالت مي‌تواند توسط هر عاملي كه در انقباض يا ارتجاع عضله دخالت دارد، ايجاد گردد. پيشگيري از اين مشكل بسيار ساده‌تر از درمان آن مي‌باشد و براي اين منظور آشنايي با مكانيسم و علل اسپاسم عضلات ضروري مي‌باشد.

·         گرفتگي عضلات قبل از ورزش، اغلب مربوط به عدم تعادل مواد معدني است. براي مثال كاهش يا افزايش نامتعادل كلسيم، سديم و پتاسيم، منجر به انقباض عضله و جلوگيري از بازگشت آن به حالت اول است. تشخيص مقادير غيرطبيعي اين عناصر، توسط آزمايش خون انجام مي‌گيرد. گرفتگي‌هايي كه به هنگام شروع ورزش رخ مي‌دهد، در موارد نادر مي‌تواند به علت كم‌كاري غده‌ي تيروئيد و يا عدم توانايي عضله جهت تجزيه قند باشد. دراين‌صورت آزمايش آدرنالين خون براي بررسي عملكرد تيروئيد انجام مي‌شود.

·     گرفتگي عضلات در شروع ورزش، به علت ناكافي بودن جريان خون در عضله مي‌باشد. در هنگام استراحت، قطر شريان‌ها براي رساندن خون كافي به عضلات، كافي است. در زمان ورزش، عضلات به مقدار بيشتري خون پراكسيژن نياز دارند. اگر قطر شريان‌ها براي رساندن اين مقدار خون به حدّ كافي نباشد، عضله به علت كمبود اكسيژن، دچار گرفتگي مي‌شود. تأكيد مي‌گردد كه قبل از تمرين و يا مبارزه، ابتدا بدن خود را به مقدار كافي گرم كرده و سپس با انجام حركات كششي، عضلات را آماده كنيد.

·         گرفتگي عضلات پس از ورزش، اغلب در اثر از دست دادن آب بدن ايجاد مي‌شود. با فعاليت طولاني در هواي گرم، مقدار زيادي مايعات از بدن به‌صورت عرق دفع مي‌شود. در اين صورت حجم خون كاهش يافته، غلظت آن افزايش مي‌يابد و در نتيجه خون كافي براي رساندن اكسيژن به عضلات وجود ندارد. با نوشيدن آب قبل‌از فعاليت و درصورت تعرق زياد هر 15 دقيقه يك‌بار، مي‌توان از بروز گرفتگي عضلات پيشگيري نمود.

اگر قبل از تمرين، بدن به اندازه‌ي كافي گرم و آماده نشده باشد، كشش و فشار بيش از حدّ بر روي عضلات (خصوصاً عضلات بزرگِ ران) موجب پارگي رشته‌هاي عضله و آسيب‌ديدگي آنها مي‌گردد. كشيدگي عضلات ران، به سادگي با احساس درد و سفتي در محل، قابل تشخيص است. هنگام اجراي ضربات پا (مانند آپ‌چاگي و آپ‌دوليوچاگي) احساس درد در ناحيه آسيب‌ديده بيشتر خواهد بود. مجدداً تأكيد مي‌گردد كه قبل از تمرينات پال‌چاگي و يا مبارزه، ابتدا بدن خود را به مقدار كافي گرم كرده و سپس با انجام حركات كششي، عضلات را آماده كنيد.

يكي ديگر از عوامل مهم اسپاسم، سرماخوردگي عضلات بدن به‌خصوص پس از فعاليت بدني و تعرق زياد است. كاهش تدريجي دماي بدن پس از ورزش، براي پيشگيري از اين مشكل ضروري است. ورزشكاران بايد در فصول سرد سال، مراقب سرماخوردگي عضلات خود پس از ورزش باشند. (به‌خصوص توجه به عضلات بزرگ ران پا، براي تكواندوكاران ضروري است)

علل مهم گرفتگي عضلات

1)      كمبود مواد معدني بدن و برهم خوردن تعادل الكتروليتي

2)      گرم نكردن بدن قبل از ورزش‌‌هاي قدرتي و يا كششي

3)      كمبود آب بدن و در نتيجه غلظت خون

4)      فشار بيش از حدّ تحمل و در نتيجه پارگي ميوفيبريل‌هاي عضلات

5)      سرماخوردگي عضلات بعد از تمرين

درمان گرفتگي عضلات

بدون درنظرگرفتن عامل ايجادكننده، درمان گرفتگي‌ها يكسان است. چنين عضله‌اي را بايد گرم نگه‌داشته و به‌طور متناوب آن‌را ماساژ داد. نوشيدن مايعات گرم، استفاده از پمادهاي گرم‌كننده طبيعي مانند «ترموراپ» و بادكش نمودن عضله‌ي گرفته، در درمان آن بسيار مؤثر مي‌باشد. استفاده از داروها و آمپول‌هاي شل‌كننده‌ي عضلات، به‌علت عوارض جانبي، در مراحل اوليه گرفتگي عضلات به‌هيچ عنوان توصيه نمي‌شود.