مروري بر سنت حسنه سلام
ضمن تبريك فرارسيدن ماه مبارك رمضان و آرزوي قبولي طاعات و عبادات شما عزيزان، اين بخش را به يكي از سنتهاي حسنه پيامبر گرامي اسلام اختصاص دادهايم. در حقيقت حديث زيبايي را از وجود نازنين آن حضرت ديدم كه مرا بر آن داشت تا درخصوص «سلام»، معني، ريشه و آداب آن تحقيق نمايم.
پيامبر اكرم(ص) ميفرمايند: «اَلا اُخبِركُم بِخَيرِ اَخلاقِ اَهلَ الدُنيا وَ الاخِرة؟ قالوا: بَلي يا رَسول الله. فَقال: إِفشاءَ السَّلام في العالَم» (ميزانالحكمه، ح8844) آيا ميخواهيد شما را به بهترين اخلاق دنيا و آخرت راهنمايي كنم؟ اصحاب گفتند: بله يا رسول الله. پس فرمودند: ترويج سلام در عالم.
امام باقر(ع) نيز ميفرمايند: «إنَّ الله يُحِبُ اِطعامَ الطَعام وَ إِفشاءَ السَّلام» (ميزانالحكمه، ح8842) خداوند اطعام فقرا و ترويج سلام را دوست دارد. پس كسي كه در راه ترويج فرهنگ اسلام بكوشد، هم بهترين اخلاق اهل دنيا و آخرت را خواهد داشت و هم محبوب خداوند خواهد بود. (انشاء الله)
امروز بيگانگان به وسيله ابزارهاي پيشرفته اطلاعرساني، در حال ترويج فرهنگ خود هستند و با اين كار، ميخواهند فرهنگ ساير ملل را در فرهنگ خود هضم كنند. اين معضل گريبانگير اغلب كشورهاي جهان بهخصوص كشورهاي آسيايي مانند ژاپن و كشورهاي مسلمان بوده و متأسفانه ديده ميشود كه عدهاي از جوانان و ورزشكاران عزيز، با سلام ميانهاي نداشته و يا حتي ندانسته از الفاظ غريب ديگري بجاي سلام استفاده ميكنند. به همين دليل اين تحقيق به قصد ترويج اين سنت حسنه و رفع شبهات انجام شده است.
سلام چيست؟
تمامي اقوام جهان هنگامي كه به هم ميرسند، براي اظهار لطف و تحيت، الفاظي مانند سلام، Hello، هاي و غيره را بكار ميبرند. درود و تحيّت، لفظي است كه كلام با آن آغاز شده و براي مخاطب آرامش و انرژي مثبت به همراه دارد. سلام نيز درود و تحيّتي است از طرف خداوند كه توسط معلم بزرگ اخلاق، رسول اكرم(ص) سنت شده است. از آنجا كه كار اين بزرگان بيحكمت نميباشد، در حدّ توان بخشي از امتيازات سلام بر ساير تحيّات آورده شده است:
سلام يكي از اسامي حسناي الهي است
· هو الذي لا اله الا هو الملك القدوس السلام المؤمن المهيمن العزيز الجبار المتكبر ... (سوره حشر آيه 23)
در اين آيه، سلام سومين نام مبارك خداوند ذكر شده است.
سلام درود و تحيت خداوند به بندگان برگزيدهاش ميباشد
تحيّت از ماده «حيات» بوده و به معني «دعا براي حيات ديگري» است. مانند جملات «سلامت باشي»، «زنده باشي» و «خدا حفظت كند». سلامٌ عليكم تحيّتي الهي است به معني «خدا تو را سلامت دارد« و اين تحيّت، درود و درجهاي است كه خداوند به بهترين بندگانش ميدهد.
· سلامٌ قولا من رب الرحيم (يس/58) سلام گفتاري است از سوي پروردگار مهربان.
· سلامٌ علي المرسلين (صافات/181) سلام و درود بر فرستادگان خداوند.
· سلامٌ علي نوحٍ في العالمين (صافات/79)
· سلامٌ علي ابراهيم (صافات/109)
· سلامٌ علي موسي و هارون (صافات/120)
· سلامٌ علي آل ياسين (صافات/130)
بهشت دارالسلام است
· و الله يدعوا الي دارالسلام ... (يونس/25) و خداوند شما را به سوي سراي سلامت و آرامش ميخواند.
· لا يسمعون فيها لغوا و لا تأثيما. الا قيلا سَلاماً سَلاما (واقعه 26) هيچ حرف لغو و بيهودهاي نميشنوند. فقط سلام است و درود.
· دعواهم فيها سبحانك اللهم و تَحيّتُهُم فِيهَا سَلامٌ ... (يونس/10) نيايش آنها در بهشت سبحان الله و درودشان بر يكديگر سلام.
سلام، درود و تحيت فرشتگان به بندگان نيكوكار است
· الذين تَتَوَفّهُم الملائكة طيبين يقولون سلامٌ عليكم ادخلو الجنته بما كنتم تعملون (نحل/32)
· و سيق الذين اتقوا ربهم الي الجنته زمرا حتي اذا جاؤها و فتح ابوابها و قال لهم خزنتها سلامٌ عليكم طبتم فادخلوها خالدين (زمر/73)
سلام از شعائر اسلام است
اسلام يعني تسليم شدن در برابر حق تعالي. اسلام دين سلامتي، امنيت و آرامش است. اسلام ديني سالم و پاكيزه ميباشد و يك مسلمان از سلام كردنش شناخته ميشود. سلام يك لفظ عادي بشري نيست. بلكه گنجينهاي از بهترين درودها و تحيات ميباشد. الفاظي مانند «هاي» و «هِلّو» در ساير زبانها هيچگونه بار عاطفي و ريشه نداشته و از لحاظ ارزش و مرتبه به لفظ مبارك سلام نميرسند.
سلام حاوي انرژيهاي مثبت بسياري است كه مؤمنين در برخورد با يكديگر به هم منتقل ميكنند. همانطور كه در حديث آمده است. «اگر ميخواهيد محبتتان در دل مردم بيفتد، در سلام مقدم باشيد»
آداب سلام كردن
· خداوند ميفرمايند: و چون بر شما درود گفته شد، پس با درودي بهتر از آن پاسخ گوئيد و يا حداقل همانگونه درود او را جواب دهيد. كه خداوند بر همه چيز محاسبهگر است. «و اِذا حُيِيتُم بِتَحيَّةٍ فَحَيّوُا بِأَحسَنَ مِنها أَو رُدُّوها أِنَّ الله عَلي كُلِّ شَيءٍ حَسيبا» (نساء/86) حضرت سلمان(س) نقل ميكنند: فردي نزد پيامبر(ص) رسيده و گفت: «السلامُ عَلَيكَ». پيامبر(ص) پاسخ دادند: «عَلَيكَ و رَحمةُ الله» سپس فرد ديگري وارد شده و گفت: «السلامُ عَلَيكَ يا رسول الله و رَحمةُ الله» و پيامبر(ص) پاسخ دادند: «عَلَيكَ و رَحمةُ الله و بَركاتُه»
· پيامبر اكرم(ص) ميفرمايند: «إذا تلاقَيتُم، فَتَلاقوا بِالتَسليم وَ التَصافُح. وَ إذا تَفَرقتُم، فَتَفَرَقوا بِالاِستغفار» زماني كه بههم ميرسيد، به يكديگر سلام كرده و دست بدهيد. و زماني كه از هم جدا ميشويد، براي يكديگر طلب آمرزش كنيد. (ميزانالحكمه، ح8835) و نيز ميفرمايند: «مَن بَدأ بِالكلام قَبلَ السَّلام، فَلا تَجيبُوه» اگر كسي قبل از سلام كردن سخن خود را آغاز نمود، جوابش را ندهيد. «وَ لا تَدُع اِلي طَعامكَ اَحداً حَتي يَسلّم» و هيچ كس را به غذايت دعوت نكن تا سلام نكرده باشد. (ميزانالحكمه، ح8840)
· مولا علي(ع) در باب ثواب سلام ميفرمايند: «سلام هفتاد حسنه دارد كه 69 حسنه براي سلام دهنده و يك حسنه براي پاسخگو ميباشد.» در عين حال سلام كردن مستحب است، اما جواب سلام دادن واجب! حتي اگر فرد در بين نماز باشد و بر او سلام شود، واجب است جواب سلام را بدهد. (منتها بايد لفظ سلام را مقدم بدارد. يعني «سَلامٌ عَلَيكُم» و اگر بگويد «عَلَيكُمُ السَّلام» نماز او باطل ميشود)
· امام صادق(ع) نيز ميفرمايند: «البَخيلُ، مَن بُخِلَ بِالسَّلام» بخيل كسي است كه از سلام كردن هم اجتناب كند. (ميزانالحكمه، ح8838)
بر چه كساني نبايد سلام كرد؟
امام باقر(ع) نيز ميفرمايند: «بر اين افراد نبايد سلام كرد: (ميزانالحكمه، ح8863)
1) مشركين و كفار (يهود، نصراني، مجوس و بتپرست) زيرا پيامبر اكرم(ص) ميفرمايند: «السَّلامُ تَحية لِمِلتِنا» سلام درود آئين ما است. (ميزانالحكمه، ح8834)
2) شرابخوار.
3) قمارباز.
4) رباخوار.
5) فاسقي كه آشكارا فسق ميكند.
6) مردي كه خود را به شكل زنان درآورد. (كه بحمدالله در جامعه ما مرداني كه موهاي بلند داشته و همانند زنان از پشت ميبندند، وجود ندارد!!!)
7) شاعري كه بر زنان مسلمان نسبت ناروا دهد.
زيرا اينان آشكارا به جنگ با خدا برخواسته و لايق درود و تحّيات الهي نيستند!
8) كسي كه در حال قضاي حاجت ميباشد.
9) كسي كه در حال نماز است، زيرا در وسط قرائت نماز حواسش پرت شده و ممكن است اشتباه كند.»
در اين روزها و شبهاي عزيز ما را از دعاهاي خير خود محروم نكنيد.